Tham dự Hội nghị có lãnh đạo, chuyên viên các phòng chuyên môn, đơn vị trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ; lãnh đạo, chuyên gia, công chức, viên chức thuộc Cục Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số; lãnh đạo các xã, phường và đại diện các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Đánh giá đúng thực trạng để xác định đúng hướng đổi mới
Quang cảnh Hội nghị
Phát biểu khai mạc Hội nghị, đồng chí Dương Đình Đức – TUV, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng tác động trực tiếp đến năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp, việc đánh giá đúng trình độ và năng lực công nghệ sản xuất có ý nghĩa quan trọng đối với từng doanh nghiệp cũng như công tác quản lý nhà nước.
Hội nghị được tổ chức nhằm thống nhất cách thức thu thập, xử lý thông tin, số liệu; giúp đội ngũ cán bộ thực hiện và các doanh nghiệp nắm rõ phạm vi, đối tượng, nguyên tắc, nội dung, phương pháp và quy trình đánh giá. Qua đó, bảo đảm dữ liệu thu thập phản ánh sát thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh và năng lực công nghệ của doanh nghiệp.
Đ
Đại biểu tham dự Hội nghị
Theo tài liệu hướng dẫn, đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất không đơn thuần là kiểm kê máy móc, thiết bị hay xác định mức độ hiện đại của dây chuyền. Đây là quá trình phân tích tổng thể khả năng tổ chức, khai thác công nghệ hiện có; khả năng hấp thụ, làm chủ, nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo công nghệ của doanh nghiệp.
Đây chính là điểm cốt lõi của phương pháp đánh giá: công nghệ được nhìn nhận trong mối quan hệ với con người, quản trị, hiệu quả sản xuất, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Một dây chuyền hiện đại nhưng khai thác không hiệu quả, thiếu nhân lực có năng lực hoặc không có khả năng cải tiến, làm chủ công nghệ chưa thể tạo nên năng lực công nghệ bền vững.
26 tiêu chí tạo nên bức tranh toàn diện về năng lực công nghệ
Tại Hội nghị, Thạc sĩ Nguyễn Đức Thắng, chuyên gia Cục Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, trực tiếp triển khai các nội dung hướng dẫn, đồng thời giới thiệu và hướng dẫn đại biểu thực hiện phiếu điều tra.Theo đó, việc đánh giá được thực hiện định lượng trên thang điểm 100, gồm 26 tiêu chí thuộc 5 nhóm thành phần. Cấu trúc này cho phép lượng hóa tương đối đầy đủ các yếu tố hình thành năng lực công nghệ của doanh nghiệp.
Đại diện Doanh nghiệp phát biểu thảo luận
Trong đó, nhóm T – hiện trạng công nghệ, thiết bị sản xuất có 7 tiêu chí, tối đa 30 điểm; nhóm E – hiệu quả khai thác công nghệ có 5 tiêu chí, tối đa 20 điểm; nhóm O – năng lực tổ chức, quản lý có 5 tiêu chí, tối đa 19 điểm; nhóm R – năng lực nghiên cứu, phát triển có 5 tiêu chí, tối đa 17 điểm; nhóm I – năng lực đổi mới sáng tạo có 4 tiêu chí, tối đa 14 điểm. Từ cấu trúc trên có thể thấy, kết quả đánh giá không chỉ trả lời câu hỏi doanh nghiệp đang sở hữu công nghệ gì, mà quan trọng hơn là doanh nghiệp có khả năng khai thác, làm chủ, cải tiến và tạo ra công nghệ, sản phẩm mới hay không. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp nhận diện những điểm mạnh cần phát huy và những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ, từ thiết bị, nguồn nhân lực đến năng lực quản trị, nghiên cứu phát triển và ứng dụng công nghệ số.
Dữ liệu chính xác là nền tảng của một kết quả đánh giá có giá trị
Một trong những yêu cầu được nhấn mạnh tại Hội nghị là chất lượng của số liệu đầu vào. Bởi nếu dữ liệu không đầy đủ, thiếu chính xác hoặc không thống nhất với hồ sơ của doanh nghiệp thì kết quả đánh giá sẽ khó phản ánh đúng thực trạng. Theo hướng dẫn, thông tin phục vụ đánh giá được thu thập từ nhiều nhóm dữ liệu gồm tài chính; thiết bị và công nghệ; sản xuất; nhân lực; quản lý; công nghệ thông tin; nghiên cứu phát triển; đổi mới sản phẩm, công nghệ và chuyển đổi số. Một số chỉ tiêu sử dụng số liệu của năm liền kề trước năm đánh giá, trong khi một số chỉ tiêu yêu cầu số liệu của 3 năm gần nhất. Quy trình đánh giá được thực hiện từ khâu xác định ngành, lĩnh vực; thành lập nhóm đánh giá; xây dựng kế hoạch; tập huấn; tổ chức điều tra trực tiếp hoặc trực tuyến; tổng hợp, chuẩn hóa, xử lý số liệu và lập báo cáo kết quả.
Như vậy, phiếu điều tra không chỉ là công cụ thu thập thông tin mà còn là cơ sở hình thành dữ liệu phục vụ nhận diện mặt bằng công nghệ của từng doanh nghiệp, từng ngành, lĩnh vực sản xuất.
Công nghệ không thể tách rời đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Một điểm đáng chú ý trong bộ tiêu chí là năng lực chuyển đổi số được đặt trong nhóm năng lực đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp được xem xét ở khả năng xây dựng chiến lược chuyển đổi số, sản xuất thông minh và mức độ triển khai các công nghệ như điện toán đám mây, robot, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, tích hợp hệ thống, mô hình hóa, an ninh mạng, blockchain, in 3D, thực tế tăng cường và thực tế ảo. Điều này cho thấy quá trình hiện đại hóa sản xuất đang chuyển từ đổi mới từng thiết bị đơn lẻ sang đổi mới đồng bộ cả hệ thống. Công nghệ phải được gắn với quản trị, dữ liệu, nhân lực và quy trình sản xuất để tạo ra giá trị thực tế.
Từ kết quả đánh giá đến chính sách hỗ trợ doanh nghiệp
Kết quả đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất của doanh nghiệp được phân loại theo 4 mức: lạc hậu, trung bình, trung bình tiên tiến và tiên tiến, trên cơ sở đồng thời xem xét tổng số điểm và hệ số mức độ đồng bộ. Doanh nghiệp đạt từ 75 điểm trở lên và hệ số đồng bộ từ 0,65 trở lên được xác định ở mức tiên tiến; từ 60 đến dưới 75 điểm và hệ số đồng bộ từ 0,5 trở lên là trung bình tiên tiến; từ 35 đến dưới 60 điểm và hệ số đồng bộ từ 0,3 trở lên là trung bình; dưới 35 điểm và hệ số đồng bộ dưới 0,3 là lạc hậu.
Việc lượng hóa trình độ công nghệ theo những tiêu chí cụ thể góp phần chuyển công tác đánh giá từ nhận định định tính sang cơ sở dữ liệu có khả năng đo lường, so sánh và theo dõi qua thời gian. Đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý có thêm căn cứ nhận diện những lĩnh vực cần ưu tiên hỗ trợ, xác định nhu cầu đổi mới công nghệ, nghiên cứu phát triển, đào tạo nhân lực và chuyển đổi số; đồng thời giúp doanh nghiệp xác định rõ vị trí hiện tại, những hạn chế cần khắc phục và hướng đầu tư công nghệ phù hợp.
Thông qua Hội nghị, Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tham gia đánh giá, đồng thời tăng cường phối hợp với cộng đồng doanh nghiệp trong cung cấp, chuẩn hóa và khai thác dữ liệu công nghệ. Qua đó, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phản ánh thực chất trình độ và năng lực công nghệ sản xuất trên địa bàn tỉnh, tạo nền tảng thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.
