Hội thảo do Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức, với sự chủ trì của TS. Dương Đình Đức, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ và TS. Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ. Tham dự Hội thảo có đồng chí Nguyễn Tuấn Anh, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; đồng chí Nguyễn Ngọc Vinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể, xã, phường; các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực viễn thông, công nghệ số, đổi mới sáng tạo.
Phát biểu khai mạc, TS. Dương Đình Đức nhấn mạnh, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tỉnh Lai Châu đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 5/3/2026, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực, nền tảng quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, thu hẹp khoảng cách phát triển và góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Theo đó, Hội thảo được kỳ vọng trở thành diễn đàn trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, mô hình và giải pháp có tính thực tiễn, phù hợp với điều kiện của Lai Châu; đồng thời đề xuất các hướng thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo, phát huy giá trị tài sản trí tuệ và nâng cao hiệu quả kết nối cung - cầu công nghệ.
Từ những tham luận, ý kiến trao đổi tại Hội thảo, các đại biểu tập trung nhận diện những vấn đề cần ưu tiên, tìm kiếm hướng đi phù hợp để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ đi sâu hơn vào sản xuất, kinh doanh, quản lý nhà nước và đời sống xã hội; qua đó hình thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị mới, đóng góp thiết thực vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của tỉnh.
Xuất phát từ bài toán thực tiễn
Một trong những nội dung được các chuyên gia nhấn mạnh là đổi mới cách tiếp cận hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo hướng lấy nhu cầu thực tiễn của địa phương, người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
.jpg)
Theo Tiến sĩ Khổng Quốc Minh, cần hình thành cơ chế trung gian đủ năng lực đánh giá chất lượng dịch vụ khoa học và công nghệ, kết nối bên cung ứng với bên có nhu cầu, đồng thời số hóa thông tin để doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể tiếp cận nhanh chóng, minh bạch các nguồn lực công nghệ phù hợp.
Cách tiếp cận này hướng tới xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong đó những bài toán thực tế của địa phương và doanh nghiệp trở thành đầu vào của hoạt động nghiên cứu; kết quả nghiên cứu có khả năng ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa trở thành đầu ra; cơ quan quản lý đóng vai trò kiến tạo môi trường, kết nối nguồn lực và hoàn thiện cơ chế, chính sách.
Đối với Lai Châu, một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn nhưng có tiềm năng về nông nghiệp, dược liệu, tài nguyên rừng, văn hóa và du lịch, việc lựa chọn đúng bài toán khoa học, công nghệ càng có ý nghĩa quan trọng. Nguồn lực cần được tập trung vào những lĩnh vực có lợi thế, nhu cầu rõ ràng và khả năng tạo tác động lan tỏa như nông nghiệp công nghệ cao, phát triển dược liệu, chế biến nông - lâm sản, du lịch, quản lý tài nguyên, chuyển đổi số, thương mại điện tử và cung cấp dịch vụ công.
Từ góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Phạm Bắc Bảo, Giám đốc VNPT UAV Lab, cho rằng cần tiếp cận theo hệ sinh thái, bắt đầu từ các bài toán ứng dụng thực tiễn để lựa chọn công nghệ phù hợp với từng lĩnh vực và điều kiện của địa phương.
Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu và các công nghệ số cần được triển khai gắn với hiệu quả cụ thể, thay vì chạy theo xu hướng. Giá trị của công nghệ phải được thể hiện thông qua khả năng nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo thêm giá trị cho người dân, doanh nghiệp.
Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình chuyển đổi từ phương thức quản lý hành chính sang quản trị phát triển dựa trên dữ liệu, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khi công nghệ được lựa chọn từ nhu cầu thực tế, mỗi giải pháp sẽ có điều kiện phát huy hiệu quả và tạo ra tác động rõ nét hơn đối với phát triển kinh tế - xã hội.
Tạo không gian thử nghiệm, thúc đẩy thương mại hóa
Một nội dung nhận được sự quan tâm tại Hội thảo là phát triển các mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tạo môi trường để các công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới được kiểm chứng trong điều kiện thực tế trước khi triển khai rộng rãi.
Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh đề nghị tăng cường hợp tác giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp; đồng thời nghiên cứu lựa chọn Lai Châu trở thành địa bàn thí điểm một số mô hình đổi mới sáng tạo có kiểm soát, trong đó có thể nghiên cứu ứng dụng AI trong hoạt động của chính quyền, cung cấp dịch vụ công và những lĩnh vực phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh.
Sandbox không chỉ tạo không gian thử nghiệm công nghệ mà còn góp phần giảm rủi ro trong quá trình đổi mới. Thông qua thử nghiệm, các sản phẩm, dịch vụ mới có cơ hội được đánh giá về tính phù hợp, hiệu quả, khả năng đáp ứng nhu cầu người sử dụng và tiềm năng thương mại hóa trước khi nhân rộng.
Theo báo cáo tại Hội thảo, sau gần 3 tháng được cấp phép thử nghiệm, Lai Châu đã triển khai 3 mô hình thử nghiệm có kiểm soát và được các chuyên gia trong nước, quốc tế tham gia đánh giá. Kết quả bước đầu cho thấy các mô hình có khả năng góp phần rút ngắn quy trình, nâng cao hiệu quả công việc của cán bộ, công chức, viên chức trong thực thi nhiệm vụ.
Cùng với thử nghiệm, một yêu cầu quan trọng được đặt ra là phải đo lường giá trị đổi mới sáng tạo bằng hiệu quả thực tế. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không nên dừng lại ở một sản phẩm thử nghiệm hay mô hình trình diễn mà cần hình thành chu trình khép kín từ nghiên cứu - thử nghiệm - đánh giá - hoàn thiện - chuyển giao - thương mại hóa - tái đầu tư.
Trong chu trình đó, việc xác lập giá trị tài sản trí tuệ, quyền sở hữu, quyền tác giả và lợi ích của các chủ thể tham gia có ý nghĩa quan trọng. Đây là cơ sở thúc đẩy hình thành thị trường công nghệ, tăng khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư cho đổi mới sáng tạo.
Hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phù hợp với Lai Châu
Từ các ý kiến tại Hội thảo cho thấy, để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực tăng trưởng, Lai Châu cần tiếp tục hình thành hệ sinh thái với sự tham gia thực chất của Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học, trường đại học, viện nghiên cứu và người dân.
Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, chính sách và môi trường thử nghiệm; các nhà khoa học cung cấp tri thức, công nghệ và giải pháp; doanh nghiệp là trung tâm tiếp nhận, đầu tư, ứng dụng và thương mại hóa; người dân vừa là đối tượng thụ hưởng vừa là chủ thể tham gia đổi mới sáng tạo.
Đặc biệt, kết nối cung - cầu công nghệ cần được thực hiện theo hướng xác định rõ bài toán của địa phương và doanh nghiệp, từ đó tìm kiếm tổ chức, chuyên gia và giải pháp phù hợp. Cách làm này góp phần khắc phục tình trạng nghiên cứu chưa gắn chặt với nhu cầu thực tiễn, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực khoa học và công nghệ.
Không gian trưng bày các sản phẩm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ trong khuôn khổ Hội thảo cũng tạo thêm cơ hội giao lưu, kết nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức khoa học, doanh nghiệp và các chủ thể đổi mới sáng tạo. Qua đó, từng bước đưa các kết quả nghiên cứu, sản phẩm công nghệ và sáng kiến vào đời sống, mở rộng khả năng hợp tác và thương mại hóa.
Điểm nhấn ý nghĩa tại Hội thảo là Lễ trao Quyết định nghiệm thu kết thúc thử nghiệm trước thời hạn đối với sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số. Đồng chí Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cùng đại diện lãnh đạo Công ty Cổ phần Đầu tư Kỷ nguyên Mới Việt Nam đã thực hiện nghi thức trao quyết định, khẳng định tinh thần quyết liệt, linh hoạt và chủ động hỗ trợ doanh nghiệp đưa công nghệ tiên tiến sớm đi vào đời sống sản xuất và kinh doanh tại tỉnh.
Phát biểu bế mạc Hội thảo, TS. Dương Đình Đức, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, khẳng định ngành sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến chỉ đạo, tham luận và đề xuất của các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp; đồng thời tiếp tục nghiên cứu, tham mưu các giải pháp phù hợp, xây dựng cơ chế hỗ trợ và thu hút nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh.
Từ Hội thảo, một yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải được chuyển hóa thành năng suất, chất lượng, sản phẩm, dịch vụ và những giá trị cụ thể trong thực tiễn. Với Lai Châu, đó là quá trình biến tiềm năng về đất đai, khí hậu, dược liệu, nông nghiệp, văn hóa, du lịch và tài nguyên thành lợi thế cạnh tranh thông qua tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời biến những bài toán phát triển của địa phương thành động lực cho nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ.
Trong thời gian tới, việc xác định đúng lĩnh vực ưu tiên, lựa chọn công nghệ phù hợp, mở rộng không gian thử nghiệm, tăng cường liên kết Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu sẽ là những yếu tố quan trọng để Lai Châu xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phù hợp với đặc thù địa phương.
Qua đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ từng bước trở thành nền tảng và động lực trực tiếp tạo ra những giá trị mới, nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh, góp phần thúc đẩy Lai Châu phát triển nhanh, xanh và bền vững.
