Trọng tâm của kiến trúc là “mô hình tri thức”, trong đó dữ liệu được chuẩn hóa thông qua bản thể học và tổ chức dưới dạng đồ thị tri thức. Cách tiếp cận này cho phép kết nối và phân tích các mối quan hệ phức tạp giữa các yếu tố đô thị như giao thông, môi trường, dân cư…, từ đó hỗ trợ ra quyết định chính xác và kịp thời. Trên nền tảng đó, hệ thống quản lý tri thức đóng vai trò trung tâm với 5 chức năng chính: thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn (IoT, cơ quan nhà nước, cộng đồng), xử lý và hợp nhất dữ liệu, xây dựng và cập nhật tri thức, phân tích – suy luận để phát hiện xu hướng, và cung cấp dịch vụ phục vụ điều hành, giám sát. Đây là chu trình khép kín giúp hệ thống liên tục học hỏi và hoàn thiện.Lớp dữ liệu được thiết kế theo mô hình Data Lakehouse hiện đại, cho phép quản lý đồng thời dữ liệu có cấu trúc và phi cấu trúc. Dữ liệu được phân loại thành nhiều nhóm như dữ liệu thô từ cảm biến, dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu đô thị dùng chung, dữ liệu điều hành và dữ liệu mở. Việc chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu đóng vai trò nền tảng cho toàn bộ hệ sinh thái đô thị thông minh.
Sơ đồ tổng thể Khung kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh quốc gia
Song song đó, lớp dịch vụ nền tảng cung cấp các công cụ hỗ trợ vận hành như hệ thống trực quan hóa dữ liệu (dashboard), quản lý quy trình (SOP), theo dõi chỉ số KPI, nền tảng phân tích dữ liệu, bản đồ số (GIS), nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) cấp tỉnh và các dịch vụ quản lý, chia sẻ dữ liệu qua API. Các nền tảng này giúp nâng cao hiệu quả giám sát, điều hành và cung cấp dịch vụ công.
Ở tầng kỹ thuật, lớp tích hợp và hạ tầng ICT đảm bảo khả năng kết nối và xử lý dữ liệu xuyên suốt. Các nền tảng IoT, hệ thống quản lý video (camera giám sát), công cụ ETL và hạ tầng điện toán đám mây, điện toán biên, mạng 4G/5G… tạo thành xương sống công nghệ cho đô thị thông minh, cho phép xử lý dữ liệu thời gian thực và mở rộng linh hoạt.
Dữ liệu được thu thập liên tục từ các thiết bị cảm biến, camera và hệ thống IoT trong lớp thu thập dữ liệu, đóng vai trò đầu vào quan trọng cho toàn bộ hệ thống phân tích và ra quyết định.
Bên cạnh công nghệ, chính sách và chiến lược là yếu tố then chốt bảo đảm triển khai thành công. Tỉnh Lai Châu cần xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành, thúc đẩy thí điểm công nghệ mới, bảo đảm an toàn thông tin và quyền riêng tư, đồng thời khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng. Nguyên tắc “lấy người dân làm trung tâm” được đặt lên hàng đầu và công nghệ AI sẽ là cầu lối trung gian đóng vai trò quan trọng giúp mô phỏng và dự báo kết hợp trung tâm IOC lựa chọn dữ liệu thực giúp công tác quyết định được nhanh gọn và chính xác. Như vậy Quyết định 1713/QĐ-BKHCN được ban hành không chỉ là tài liệu kỹ thuật mà còn là kim chỉ nam cho quá trình chuyển đổi số đô thị tại Việt Nam. Việc triển khai hiệu quả khung kiến trúc ICT sẽ góp phần xây dựng các đô thị hiện đại, thông minh, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân và doanh nghiệp trong kỷ nguyên số.
