Hai nhiệm vụa được Hội đồng xem xét gồm: “Hoàn thiện quy trình sản xuất Sâm Lai Châu trong nhà màng, nhà lưới ngoài tán rừng phù hợp với điều kiện tự nhiên tại tỉnh Lai Châu” và “Nghiên cứu xây dựng hồ sơ công nhận lưu hành giống và hoàn thiện quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cây Sâm Lai Châu theo hướng dẫn GACP-WHO tại tỉnh Lai Châu”.
Tham dự cuộc họp có Tiến sĩ Phạm Phú Long, Viện Nghiên cứu và Phát triển vi tảo, nấm và dược liệu, Viện Nông nghiệp Việt Nam; Tiến sĩ Trần Thị Liên, Trung tâm Nghiên cứu Trồng và chế biến cây thuốc Hà Nội chủ nhiệm nhiệm vụ; đại diện các sở, ngành, đơn vị liên quan; các thành viên Hội đồng và đại diện lãnh đạo các xã Sin Suối Hồ, Tả Lèng.
Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Dương Đình Đức nhấn mạnh, việc xem xét, lựa chọn nhiệm vụ khoa học, công nghệ cần bám sát các quy định hiện hành, đồng thời xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của địa phương. Các chủ nhiệm nhiệm vụ cần trình bày ngắn gọn, làm rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp nghiên cứu, sản phẩm dự kiến và khả năng ứng dụng. Các thành viên Hội đồng tập trung đánh giá tính cấp thiết, tính khoa học, tính khả thi và khả năng chuyển giao, qua đó lựa chọn những nhiệm vụ thực sự cần thiết, có khả năng tạo ra kết quả cụ thể, phục vụ phát triển cây Sâm Lai Châu trên địa bàn tỉnh.
Tại cuộc họp, chủ nhiệm 02 nhiệm vụ đã trình bày tóm tắt thuyết minh, làm rõ sự cần thiết, mục tiêu, nội dung, phương pháp nghiên cứu, tiến độ thực hiện và sản phẩm dự kiến. Hội đồng tập trung trao đổi, phân tích những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm các nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu khoa học và thực tiễn sản xuất.
Đối với nhiệm vụ “Hoàn thiện quy trình sản xuất Sâm Lai Châu trong nhà màng, nhà lưới ngoài tán rừng phù hợp với điều kiện tự nhiên tại tỉnh Lai Châu”, các thành viên Hội đồng đề nghị làm rõ hơn tính cấp thiết và những vấn đề thực tiễn đang đặt ra trong sản xuất Sâm Lai Châu tại địa phương. Trong đó, cần rà soát các kết quả nghiên cứu đã có để tránh trùng lặp; xác định rõ địa điểm, phạm vi và điều kiện khảo sát; bổ sung, làm rõ các yếu tố về độ cao, điều kiện sinh thái và những tác động có thể ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện quy trình sản xuất.
Hội đồng cũng đề nghị rà soát thời gian thực hiện để bảo đảm tính khả thi; làm rõ cơ sở khoa học của việc lựa chọn các công thức thí nghiệm, phương án đối chứng và các yếu tố dinh dưỡng. Việc xây dựng mô hình nhà màng, nhà lưới cần tính đến khả năng tận dụng cơ sở vật chất hiện có, đồng thời kiểm soát các yếu tố ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ và độ che tán phù hợp với đặc tính sinh trưởng của Sâm Lai Châu.
Ủy viên phản biện Nguyễn Văn Tập, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Hội đồng Dược điển và Dược thư Việt Nam, đánh giá cao tính thực tiễn của nhiệm vụ và đề nghị nghiên cứu theo hướng ứng dụng công nghệ phù hợp để điều tiết các điều kiện sinh trưởng của cây. Đồng thời, cần lựa chọn đối tượng nghiên cứu phù hợp, xây dựng phương án thử nghiệm và đánh giá sự thay đổi về hàm lượng hoạt chất, trong đó có saponin, trước và sau quá trình canh tác. Kết quả nghiên cứu cần hướng tới quy trình có hiệu quả, chi phí hợp lý, thuận lợi cho chuyển giao và áp dụng trong thực tế sản xuất.
Đối với nhiệm vụ “Nghiên cứu xây dựng hồ sơ công nhận lưu hành giống và hoàn thiện quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cây Sâm Lai Châu theo hướng dẫn GACP-WHO tại tỉnh Lai Châu”, Hội đồng đề nghị chủ nhiệm nhiệm vụ xác định rõ hơn phạm vi và đối tượng nghiên cứu; làm rõ các nội dung về quy trình canh tác, sơ chế, phòng trừ sâu bệnh và những khâu cần tác động để giải quyết các vấn đề thực tế trong sản xuất.
Bên cạnh đó, cần rà soát, xác định cụ thể các tiêu chuẩn, quy chuẩn và quy định được áp dụng trong quá trình nghiên cứu; làm rõ cơ sở khoa học của việc lựa chọn các công thức thí nghiệm, vật tư, chế phẩm sinh học và phương pháp chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh. Khu vực trồng và thử nghiệm cần được lựa chọn phù hợp, bảo đảm các yêu cầu của tiêu chuẩn GACP-WHO, trong đó chú trọng nguyên tắc sản xuất an toàn, kiểm soát điều kiện canh tác và tính phù hợp với thực tiễn địa phương.
Kết luận cuộc họp, Tiến sĩ Dương Đình Đức, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, đề nghị chủ nhiệm các nhiệm vụ tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội đồng, tiếp tục hoàn thiện thuyết minh theo đúng quy định hiện hành. Trong đó, cần làm rõ mục tiêu, phương pháp và quy mô nghiên cứu; rà soát lại tên nhiệm vụ để phù hợp với nội dung và mục tiêu thực hiện; xác định diện tích, địa điểm triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của người dân và khả năng nhân rộng.
Đối với nghiên cứu quy trình trồng Sâm Lai Châu theo hướng đáp ứng tiêu chuẩn GACP-WHO, cần cụ thể hóa các yêu cầu kỹ thuật, đồng thời xây dựng phương án đánh giá sự khác biệt về chất lượng, đặc biệt là hàm lượng saponin, trước và sau khi áp dụng quy trình. Kết quả nghiên cứu phải thể hiện rõ giá trị khoa học, hiệu quả thực tiễn và khả năng chuyển giao cho địa phương, người dân và các tổ chức sản xuất.
Hội đồng thống nhất tiếp tục hoàn thiện các nội dung của 02 nhiệm vụ theo ý kiến góp ý của các thành viên, bảo đảm nhiệm vụ được đề xuất có cơ sở khoa học, tính cấp thiết, khả năng thực hiện và ứng dụng trong thực tiễn. Qua đó, góp phần hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng, giá trị Sâm Lai Châu, từng bước phát triển cây dược liệu đặc hữu trở thành sản phẩm có giá trị kinh tế, gắn với điều kiện sinh thái và định hướng phát triển của tỉnh.
