Trước đây, gia đình ông Cao chủ yếu sản xuất nông nghiệp theo phương thức truyền thống. Trong quá trình tìm hướng phát triển kinh tế, ông bắt đầu tìm hiểu mô hình nuôi ốc nhồi qua internet, từ khâu lựa chọn con giống, cải tạo ao nuôi, chăm sóc, quản lý nguồn nước đến phòng, xử lý những vấn đề thường gặp.
Nhận thấy ốc nhồi có thời gian nuôi tương đối ngắn, kỹ thuật không quá phức tạp, có thể tận dụng nguồn thức ăn sẵn có và phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương, gia đình ông quyết định đầu tư thử nghiệm. Khoảng 20 vạn con ốc giống được mua từ Phú Thọ với chi phí khoảng 30 triệu đồng, thả nuôi trên diện tích 1.800m².
Sau hơn 3 tháng chăm sóc, đàn ốc sinh trưởng tương đối tốt. Gia đình đã xuất bán hơn 1 tấn ốc thương phẩm cho thị trường Lai Châu và Sa Pa, thu về gần 100 triệu đồng. Số ốc còn lại trong ao được ước tính khoảng 1,5 tấn. Với giá bán hiện nay khoảng 80.000 đồng/kg, tổng doanh thu của vụ nuôi dự kiến đạt khoảng 200 triệu đồng.
Một trong những yếu tố giúp mô hình giảm chi phí là tận dụng nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương. Thay vì phụ thuộc vào thức ăn công nghiệp, gia đình sử dụng lá sắn, bèo tấm, khoai môn cùng các loại rau, lá và hoa quả phù hợp. Việc tận dụng nguồn thức ăn tại chỗ không chỉ giảm chi phí đầu vào mà còn tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu từ sản xuất nông nghiệp.
Ông Hoàng Văn Cao cho biết, nuôi ốc nhồi không đòi hỏi kỹ thuật quá phức tạp nhưng yêu cầu người nuôi phải thường xuyên theo dõi môi trường nước.
“Ốc phát triển tốt hay không phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng nguồn nước. Vì vậy, trong quá trình nuôi phải thường xuyên theo dõi, giữ nguồn nước sạch, ổn định; đồng thời kiểm soát lượng thức ăn và mật độ nuôi phù hợp”, ông Cao chia sẻ.
Theo ông Cao, hiệu quả kinh tế là điểm đáng chú ý của mô hình. So với trồng lúa trên cùng diện tích, nuôi ốc có thời gian một vụ ngắn hơn, nguồn thức ăn phong phú, có thể tận dụng nguyên liệu sẵn có và giảm một phần chi phí sản xuất. Trong khi đó, sản phẩm có thị trường tiêu thụ và giá trị kinh tế tương đối cao.
Từ kết quả bước đầu, gia đình ông Cao dự kiến mở rộng thêm khoảng 3.000m² diện tích nuôi. Diện tích được định hướng chia thành các khu nhỏ để thuận lợi chăm sóc, theo dõi quá trình sinh trưởng, kiểm soát môi trường nước và tổ chức thu hoạch theo từng lứa.
Không chỉ hướng đến nuôi ốc thương phẩm, gia đình còn có kế hoạch chủ động sản xuất con giống. Nếu thực hiện thành công, việc tự sản xuất giống sẽ giúp giảm chi phí, chủ động nguồn con giống và tạo điều kiện để gia đình chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật cho những hộ dân có nhu cầu.
Hiệu quả bước đầu của mô hình đã thu hút sự quan tâm của một số hộ dân trong khu vực. Nhiều người đến tham quan, tìm hiểu cách thức nuôi, trao đổi kinh nghiệm và đánh giá khả năng áp dụng tại gia đình. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy mô hình có tiềm năng phát triển nếu được tổ chức sản xuất phù hợp, kiểm soát tốt kỹ thuật và xây dựng được đầu ra ổn định.
Chị Nguyễn Thị Hiếu, Trưởng Ban Công tác Mặt trận bản Có Lá, cho biết qua tham quan, tìm hiểu mô hình, chị nhận thấy nuôi ốc nhồi là hướng sản xuất có triển vọng.
“Trên cùng một diện tích, bà con cấy lúa thu nhập không cao, trong khi vẫn phải đầu tư nhiều chi phí cho giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Nuôi ốc có thời gian ngắn, nguồn thức ăn phong phú, có thể tận dụng nhiều sản phẩm từ sản xuất nông nghiệp. Mô hình của gia đình ông Cao cho thấy nếu làm tốt có thể mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với sản xuất lúa”, chị Hiếu chia sẻ.
Theo chị Hiếu, gia đình ông Cao là một trong những hộ tiên phong đưa kỹ thuật nuôi ốc nhồi vào sản xuất tại địa phương. Nếu tiếp tục duy trì hiệu quả, mô hình có thể trở thành địa chỉ để người dân trong bản tham quan, học hỏi kinh nghiệm về kỹ thuật và con giống, từ đó từng bước nhân rộng phù hợp với điều kiện thực tế.
Từ một mô hình được tìm hiểu qua chiếc điện thoại thông minh, gia đình ông Hoàng Văn Cao và bà Lò Thị Lợi đã mạnh dạn chuyển từ cách sản xuất truyền thống sang thử nghiệm một hướng đi mới. Việc tận dụng diện tích mặt nước, nguồn thức ăn tại chỗ và chủ động học hỏi kỹ thuật đã góp phần nâng cao giá trị sản xuất, giảm chi phí đầu vào và tạo thêm nguồn thu cho gia đình.
Mô hình nuôi ốc nhồi tại bản Có Lá cho thấy, với cách làm phù hợp và tinh thần chủ động tìm tòi, những diện tích sản xuất sẵn có hoàn toàn có thể được khai thác theo hướng hiệu quả hơn. Thời gian tới, nếu tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, chủ động nguồn giống và xây dựng thị trường tiêu thụ ổn định, mô hình có thể trở thành một hướng sản xuất đáng tham khảo, góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế hộ gia đình trên địa bàn xã Bình Lư.
