Trong bối cảnh ngành điện đang đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng, công tác kiểm định đối chứng công tơ điện ngày càng khẳng định vai trò quan trọng. Đây là hoạt động chuyên ngành nhằm xác minh, đánh giá lại mức độ chính xác của các công tơ điện đã được kiểm định định kỳ, qua đó bảo đảm phương tiện đo đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật theo quy định của pháp luật.
Công tơ điện là phương tiện đo nhóm 2, có ý nghĩa đặc biệt trong việc xác định sản lượng điện tiêu thụ, làm căn cứ thanh toán giữa khách hàng và ngành điện. Vì vậy, việc kiểm soát chặt chẽ tính chính xác của công tơ không chỉ góp phần hạn chế sai số, phòng ngừa tranh chấp mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển minh bạch, bền vững của thị trường điện năng.
Tại tỉnh Lai Châu, hoạt động này được triển khai trên cơ sở Quyết định số 1376/QĐ-TĐC ngày 25/8/2022 của Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng. Theo quyết định, Trung tâm Kiểm định và Phát triển Khoa học Công nghệ tỉnh Lai Châu nay là (Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số) là đơn vị được chỉ định thực hiện kiểm định đối chứng đối với số lượng bằng 13% tổng số công tơ điện phải kiểm định định kỳ hằng năm trên địa bàn tỉnh.
Tỷ lệ 13% cho thấy sự quan tâm rõ nét của cơ quan quản lý đối với việc kiểm soát chất lượng phương tiện đo trong lĩnh vực điện lực, đồng thời góp phần nâng cao độ tin cậy của hệ thống đo đếm điện năng tại địa phương.
Một trong những điểm nổi bật của hoạt động kiểm định đối chứng công tơ điện tại Lai Châu là cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các đơn vị liên quan. Theo đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Lai Châu giữ vai trò đơn vị trực tiếp thực hiện kiểm định đối chứng. Đây là đầu mối chuyên môn quan trọng, bảo đảm việc triển khai đúng quy trình kỹ thuật và đúng quy định của pháp luật về đo lường.
Cùng với đó, Công ty Điện lực Lai Châu có trách nhiệm phối hợp với đơn vị được chỉ định để cung cấp đầy đủ các công tơ thuộc diện kiểm định định kỳ, hỗ trợ các điều kiện kỹ thuật cần thiết và phối hợp chặt chẽ trong suốt quá trình thực hiện.
Bên cạnh hai đơn vị nòng cốt, Phòng Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thuốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lai Châu thực hiện vai trò giám sát, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và tổng hợp báo cáo tình hình triển khai trên địa bàn. Sự phân công rõ ràng này giúp hoạt động kiểm định đối chứng được tổ chức theo hướng khách quan, minh bạch và hiệu quả hơn.
Hoạt động kiểm định đối chứng công tơ điện tại Lai Châu được thực hiện theo khung pháp lý và quy trình chuyên ngành về đo lường đối với phương tiện đo nhóm 2, bao gồm Luật Đo lường năm 2011, Quyết định số 08/2019/QĐ-TTg, Thông tư số 23/2013/TT-BKHCN và Thông tư số 07/2019/TT-BKHCN.
Theo quy định, hằng năm các công tơ điện thuộc diện kiểm định định kỳ sẽ được lựa chọn ngẫu nhiên với tỷ lệ 13% tổng số công tơ phải kiểm định trên địa bàn tỉnh để thực hiện kiểm định đối chứng. Việc lựa chọn theo tỷ lệ và nguyên tắc ngẫu nhiên có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính đại diện, khách quan và phản ánh đúng thực trạng chất lượng công tơ đang vận hành.
Sau khi lựa chọn, Trung tâm Kiểm định và Phát triển Khoa học Công nghệ tỉnh Lai Châu tiến hành kiểm định theo đúng quy trình, phương pháp và tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Quá trình này được thực hiện với sự phối hợp của Công ty Điện lực Lai Châu nhằm bảo đảm các điều kiện kỹ thuật, đồng thời giữ vững tính minh bạch và khách quan trong toàn bộ hoạt động.
Kết quả kiểm định sau đó được tổng hợp, lập báo cáo gửi về Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng và Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tỉnh Lai Châu trước ngày 31/3 hằng năm. Đây là căn cứ quan trọng phục vụ công tác quản lý, giám sát và tiếp tục hoàn thiện chất lượng hoạt động đo lường tại địa phương.
Để hoạt động kiểm định đối chứng đạt hiệu quả thực chất, các phương tiện, hệ thống và thiết bị phục vụ kiểm định phải đáp ứng nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật theo quy định chuyên ngành. Các thiết bị đo, dụng cụ hỗ trợ và phần mềm liên quan phải bảo đảm độ chính xác, tính ổn định và độ tin cậy cao.
Việc tuân thủ đầy đủ các yêu cầu về chuyên môn và kỹ thuật không chỉ giúp kết quả kiểm định có giá trị pháp lý mà còn tạo cơ sở vững chắc cho công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực đo lường. Đồng thời, đây cũng là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng trong quá trình mua bán và sử dụng điện năng.
Triển khai kiểm định đối chứng công tơ điện với tỷ lệ 13% tổng số công tơ điện phải kiểm định định kỳ hằng năm mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực cho tỉnh Lai Châu. Trước hết, hoạt động này góp phần nâng cao độ tin cậy của số liệu đo đếm điện năng, từ đó hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý vận hành lưới điện.
Quan trọng hơn, việc phát hiện và xử lý kịp thời các sai số tiềm ẩn của công tơ điện sẽ giúp hạn chế tranh chấp phát sinh giữa đơn vị cung cấp điện và khách hàng sử dụng điện. Mọi giao dịch mua bán điện năng vì thế có thêm cơ sở để bảo đảm tính chính xác, minh bạch và công bằng.
Ở góc độ rộng hơn, kiểm định đối chứng còn góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ của ngành điện, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với hệ thống đo đếm điện năng, đồng thời tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực đo lường.
Không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ chuyên môn, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Lai Châu còn thể hiện vai trò là hạ tầng kỹ thuật quan trọng trong quá trình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của địa phương. Việc tổ chức kiểm định đối chứng công tơ điện tại trung tâm giúp tạo môi trường thuận lợi cho ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý chuyên ngành.
Thông qua hoạt động này, các quy trình kiểm định từng bước được hiện đại hóa, tăng cường khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các bên liên quan. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao năng lực quản trị, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành điện trong giai đoạn mới.
Có thể thấy, kiểm định đối chứng công tơ điện không chỉ là hoạt động kỹ thuật mang tính kiểm soát mà còn là mắt xích quan trọng trong tiến trình xây dựng nền quản lý đo lường hiện đại, công khai và minh bạch.
Việc triển khai kiểm định đối chứng công tơ điện theo Quyết định số 1376/QĐ-TĐC đã tạo thêm nền tảng quan trọng cho công tác hiện đại hóa quản lý đo lường điện năng tại Lai Châu. Với sự tham gia của Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Lai Châu, sự phối hợp của Công ty Điện lực Lai Châu và vai trò giám sát của Phòng Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tỉnh, hoạt động này đang được vận hành theo hướng chặt chẽ, minh bạch và hiệu quả.
Không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nâng cao chất lượng dịch vụ ngành điện và tăng độ tin cậy của hệ thống đo đếm, hoạt động kiểm định đối chứng còn khẳng định vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực chuyên ngành tại địa phương. Đây cũng là bước đi cần thiết để Lai Châu tiếp tục hoàn thiện năng lực quản lý nhà nước, hiện đại hóa ngành điện và phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.
